HER PAZARTESİ 08:00 · ON DAKİKA
E-ticaret hızlı değişiyor, her şeyi takip etmek mümkün değil. DTC Bülten bunu sizin yerinize yapıyor.

WARBY PARKER · 2010 × DOLLAR SHAVE CLUB · 2011 × GYMSHARK · 2012 × GLOSSIER · 2014 × AWAY · 2015
TEMEL
DTC (doğrudan tüketiciye satış), ürünü aracısız, kendi e-ticaret sitenizden müşteriye satmaktır. Müşteri, veri ve marka sizde kalır. Karşılığında trafiği de kendiniz getirirsiniz.
Trafik
Kendi site: Reklam, içerik, e-posta ve influencer ile kendiniz getirirsiniz.
Pazaryeri: Hazır müşteri kitlesi var, ama rakiple aynı rafta yarışırsınız.
Müşteri verisi
Kendi site: E-posta, telefon ve sipariş geçmişi sizde. Tekrar satış yapabilirsiniz.
Pazaryeri: Müşteri pazaryerinin. İletişim kısıtlıdır.
Marka
Kendi site: Tüm deneyimi siz tasarlarsınız.
Pazaryeri: Ürün sayfası ve sıralama kurallarına uyarsınız.
Maliyet
Kendi site: Altyapı, ödeme komisyonu ve reklam.
Pazaryeri: Kategoriye göre komisyon (üzerine KDV gelir), bazen kampanya zorunlulukları.
Başlangıç hızı
Kendi site: Yavaş. İlk satışlar için trafik kurmanız gerekir.
Pazaryeri: Hızlı. Hesap açıp ürün yükleyince satış gelebilir.
Uzun vadede
Kendi site: Marka değeri ve tekrar satış birikir.
Pazaryeri: Fiyat rekabeti ve platform kuralları belirler.
TÜRKİYE’DE FARK
Türkiye’de pazaryeri ağırlığı yüksek, bu yüzden ikisini birlikte yürütmek yaygın. Pazaryerinde talebi test edin, müşteriyi kendi sitenize taşıyacak sistemi kurun. Komisyonu ve iadeyi katkı tablonuza ayrı satır olarak yazın.
YOL HARİTASI · 8 ADIM
Sırayla ilerleyin. Her adımı açın, maddeleri tek tek tamamlayın. Her adımda tek değişiklik, tek ölçüm ilkesini uygulayın.
ADIM 01 · Ürün ve niş seçin
1–2 hafta. Herkese değil, belirli bir soruna çözüm olan ürünü seçin. İyi bir DTC ürünü yüksek marjlı, kolay kargolanan, tekrar satın alınabilen ve içerikle anlatılabilen üründür.
Temsili çerçeve: satış fiyatı, ürün maliyetinin birkaç katı olmalı. Reklam, kargo, ödeme ve iade bu farktan ödenir. Kendi rakamlarınızla hesaplayın.
☐ Çözdüğü sorunu tek cümleyle yazdım
☐ En az 5 rakip siteyi inceledim
☐ Meta Reklam Kitaplığı ve Google Trends’te talebi kontrol ettim
☐ Tedarikçiden numune aldım
☐ Birim maliyeti ve hedef satış fiyatını hesapladım
ADIM 02 · Marka ve teklif oluşturun
1 hafta. İsim, alan adı, logo ve en önemlisi teklif: müşteri neden sizden alsın? Fiyat, garanti, hız ve hikâye birlikte teklifi oluşturur.
Alan adı için .com tercih edin, sosyal medyada aynı kullanıcı adını alın.
☐ Marka adını seçtim ve marka tescili araştırması yaptım
☐ Alan adını aldım
☐ Sosyal medya hesaplarını açtım
☐ Logo, renk ve yazı tipi belirledim
☐ Tek cümlelik değer önerisi yazdım
ADIM 03 · Şirket ve yasal altyapı
1–2 hafta. Ticari satış için vergi mükellefiyeti gerekir. Şirket türü, e-fatura ve e-arşiv, KDV, ETBİS kaydı, mesafeli satış sözleşmesi ve KVKK metinlerini halledin.
Bu adımda bir mali müşavirle çalışın. Kurallar ve eşikler zamanla değişir.
☐ Mali müşavirle çalışmaya başladım
☐ Şahıs veya limited şirket kararı verdim
☐ E-fatura ve e-arşiv sürecini netleştirdim
☐ ETBİS kayıt yükümlülüğünü kontrol ettim
☐ Mesafeli satış sözleşmesi ve ön bilgilendirme formunu yayınladım
☐ KVKK aydınlatma metni, gizlilik ve çerez politikasını ekledim
☐ İade ve cayma politikasını yazdım
ADIM 04 · E-ticaret sitenizi kurun
1–2 hafta. Altyapı seçin, tema kurun, ürün sayfalarını hazırlayın, sanal POS ve kargo anlaşmasını bağlayın.
Ürün sayfasında net fotoğraf, kısa video, fayda listesi, yorum ve açık iade bilgisi bulunsun.
☐ Altyapıyı seçtim
☐ Sanal POS veya ödeme kuruluşunu (iyzico, PayTR vb.) bağladım
☐ Kargo firmasıyla anlaşma yaptım
☐ Ürün fotoğraf ve videolarını çektim
☐ Ürün sayfasını yazdım
☐ Mobilde baştan sona test siparişi verdim
☐ Google Analytics ve Meta Pixel kurdum
ADIM 05 · Operasyonu hazırlayın
1 hafta. Stok, paketleme, kargolama, iade ve müşteri iletişimi.
Sipariş onayı, kargoya verildi ve teslim bildirimleri otomatik gitsin. Kapıda ödeme sunuyorsanız teslim almamayı iadeden ayrı bir maliyet kalemi olarak izleyin.
☐ Stok takip yöntemini belirledim
☐ Paketleme standardını ve malzemelerini seçtim
☐ Kargo ve iade akışını yazıya döktüm
☐ Müşteri iletişim kanalı (WhatsApp, e-posta) açtım
☐ Sık sorulan sorular sayfasını hazırladım
ADIM 06 · İlk 100 siparişi alın
4–8 hafta. Önce yakın çevre ve organik içerik, sonra küçük bütçeli reklam testi. Amaç kâr değil, öğrenmek: hangi görsel, hangi kitle, hangi mesaj çalışıyor?
Test bütçesini baştan sabitleyin. Tek değişiklik, tek ölçüm: aynı anda yalnızca bir şeyi değiştirin ve sonucu kaydedin.
☐ Lansman için bekleme listesi veya e-posta toplama sayfası kurdum
☐ Yakın çevreden ilk siparişleri aldım
☐ 3–5 farklı reklam görseli hazırladım
☐ Küçük bütçeli Meta testi başlattım
☐ Müşterilerden yorum ve fotoğraf topladım
☐ Haftalık sonuç tablosu tutmaya başladım
ADIM 07 · Ölçekleyin
Sürekli. Çalışan reklam görsellerini çoğaltın, yeni kanal ekleyin, bütçeyi kademeli yükseltin. Her artışta başabaş ROAS ve CAC’yi izleyin.
Bütçeyi bir seferde ikiye katlamayın. Yaygın bir yaklaşım %20–30 kademeli artış ve her adımda sonucu izlemektir; bu kesin bir kural değildir.
☐ Başabaş ROAS’ımı biliyorum
☐ Kazanan reklam görselinin varyasyonlarını üretiyorum
☐ Google Ads’i denedim
☐ Sepet terk e-postası kurdum
☐ Sepet ortalamasını artıran bir paket veya ek ürün ekledim
ADIM 08 · Müşteriyi elde tutun
Sürekli. Yeni müşteri getirmek, mevcut müşteriye tekrar satmaktan genelde daha pahalıdır. Sipariş sonrası e-posta, yorum isteme ve tekrar satış teklifleriyle müşteri yaşam boyu değerini (LTV) büyütün.
Müşteri yaşam boyu değerini (LTV) hesaplayın; CAC hedefinizi buna göre belirleyin.
☐ Sipariş sonrası e-posta akışı kurdum
☐ Yorum isteme otomasyonu ekledim
☐ Tekrar sipariş için indirim veya sadakat teklifi hazırladım
☐ Müşteri segmentlerine e-posta gönderiyorum
☐ Aylık LTV ve tekrar satın alma oranını ölçüyorum
VAKA NOTLARI · ABD VE İNGİLTERE
Kopyalanacak şey taktik değil, karar mantığı. Rakamlar kamuya açık haberlerden derlendi.
ABD · GÖZLÜK · 2010
Warby Parker
5 çerçeveyi evde ücretsiz denetti; 95$ gözlükler dergide çıkınca 48 saatte siparişler yağdı. Sonuç: ilk yıl satış hedefine 3 haftada ulaştı.
Ders: Satın almanın önündeki korkuyu bir teklifle kaldırın.
Türkiye’de fark: Deneme paketlerinde iade kargosu ve teslim almama ayrı maliyettir; katkı tablonuza yazın.
ABD · TIRAŞ BIÇAĞI · 2011
Dollar Shave Club
Düşük bütçeli, esprili bir video ve abonelik modeli. Sonuç: videodan 48 saatte 12.000 sipariş, 2016’da Unilever’e yaklaşık 1 milyar $.
Ders: Güçlü bir hikâye ve tek video aylarca reklam kadar iş yapabilir.
Türkiye’de fark: Tekrarlayan kart tahsilatını ödeme kuruluşunuzun desteklediğini önceden doğrulayın.
ABD · DOĞAL DEODORANT · 2015
Native
Doğal deodorant boşluğunu gördü, dış yatırım almadan online satışla büyüdü. Sonuç: 2 yılda 25–30M $ satış, 2017’de P&G’ye yaklaşık 100M $.
Ders: Büyüyen bir alt nişi erken yakalayın.
Türkiye’de fark: İçerik beyanları ve kategori kısıtları için mevzuatı ve pazaryeri kurallarını kontrol edin.
ABD · CÜZDAN · 2013
Ridge Wallet
Kickstarter’da ilk müşterileri topladı, sonra Shopify ve Facebook reklamlarıyla tek ana ürünle büyüdü. Sonuç: 2 milyonun üzerinde kullanıcı.
Ders: Tek bir kahraman ürün odak ve reklam verimini artırır.
Türkiye’de fark: Ön sipariş sayfasıyla talep test edilebilir; mesafeli satış kuralları ön sipariş için de geçerlidir.
İNGİLTERE · SPOR GİYİM · 2012
Gymshark
Garajda, 1.000 £ bütçeyle başladı; 2013’te bir fuarda 30 dakikada 30.000 £ sipariş aldı. Sonuç: 2020’de dış yatırım almadan unicorn oldu.
Ders: Topluluk ve gerçek temas noktaları reklamdan önce güven kurar.
Türkiye’de fark: Etkinlikte alınan siparişi ciroyla değil, katkı tablosuyla değerlendirin.
ABD · YATAK · 2014
Casper
Yatağı denemeden almanın zorluğunu 100 gece deneme süresiyle çözdü; iade edilen yatakları hayır kurumlarına bağışladı.
Ders: Riski müşteriden alın, ama iade maliyetini baştan hesaplayın.
Türkiye’de fark: Hacimli üründe kargo ve iade maliyeti belirleyicidir; deneme süresini buna göre hesaplayın.
ABD · GÜZELLİK · 2014
Glossier
Önce Into the Gloss adlı içerik sitesiyle topluluk kurdu, markayı müşterinin söylediklerinin üzerine kurdu. Kitle markadan 4 yıl önce başladı.
Ders: Önce kitleyi kurun, sonra ürünü satın.
Türkiye’de fark: Kitle kurmak zaman alır; bu sürede e-posta listesi toplayın.
ABD · BAVUL · 2015
Away
Warby Parker’da çalışan iki kişi, şık ve kaliteli bavul boşluğunu gördü ve aynı modeli yeni bir kategoriye taşıdı.
Ders: Başarılı bir modeli başka bir kategoriye uyarlayın.
Türkiye’de fark: Fiyat konumunuzu Trendyol ve Hepsiburada’daki benzer ürünlerle karşılaştırın.
ALTYAPI
Mükemmel altyapı yok. Bütçenize, teknik bilginize ve entegrasyon ihtiyacınıza göre seçin. Güncel fiyat ve özellikler için her platformun kendi sitesini kontrol edin.
Shopify
Kime uygun: Yurt dışına da satmak isteyenler, hızlı kurulum
Artı: Geniş uygulama mağazası, güçlü reklam entegrasyonları
Dikkat: Yerel ödeme, fatura ve kargo için ek uygulama gerekebilir
ikas
Kime uygun: Türkiye odaklı yeni markalar
Artı: Yerel ödeme ve kargo entegrasyonları, Türkçe destek
Dikkat: Tema ve eklenti çeşitliliği global altyapılar kadar geniş olmayabilir
Ticimax, T-Soft, IdeaSoft
Kime uygun: Pazaryeri entegrasyonu ve ERP bağlantısı isteyenler
Artı: Yerel entegratör ağı, Türkçe destek
Dikkat: Paketleri ve tasarım esnekliğini karşılaştırın
WooCommerce
Kime uygun: Teknik bilgisi olanlar veya geliştiriciyle çalışanlar
Artı: Tam kontrol, düşük başlangıç maliyeti
Dikkat: Hosting, güvenlik ve güncellemeler size ait
ÖDEME
Kredi kartı ödemesi için sanal POS gerekir: banka sanal POS’u veya iyzico, PayTR gibi ödeme kuruluşları. Komisyonu, hesaba geçiş süresini ve taksit seçeneklerini karşılaştırın.
SÖZLÜK
Rakamlarla konuşan bir alan. Bu kısaltmaları bilmeden reklam raporu okunmaz. Bağlantılı terimlerin DTC Bülten’de ayrı yazısı var.
DTC
Direct to Consumer
Doğrudan tüketiciye satış yapan marka modeli.
AOV
Average Order Value
Sepet ortalaması: ortalama sipariş tutarı. Toplam ciro / sipariş sayısı.
CAC
Customer Acquisition Cost
Müşteri edinme maliyeti. Toplam reklam ve satış harcaması / yeni müşteri.
CPA
Cost per Acquisition
Bir satış veya edinme başına maliyet. Hedef CPA ve tavan CPA farklı kavramlardır.
LTV
Lifetime Value
Müşteri yaşam boyu değeri: bir müşterinin tüm ilişki süresince bıraktığı toplam katkı.
ROAS
Return on Ad Spend
Reklam harcamasının getirisi: ciro / reklam harcaması. Platform ROAS’ı kalan katkıyı göstermez.
Başabaş ROAS
Break-even ROAS
Reklamın zarar yazmaması için gereken en düşük ROAS. 1 / marj.
ROI
Return on Investment
Yatırım getirisi. ROAS’tan farkı, yalnızca reklamı değil yatırımın tamamını kapsamasıdır.
MER
Marketing Efficiency Ratio
Toplam ciro / toplam pazarlama harcaması.
Katkı
Contribution
İade, ürün, ödeme ve lojistik maliyetleri ve reklam düşüldükten sonra kalan tutar. Şirket net kârı değildir.
Dönüşüm oranı
Conversion Rate (CVR)
Siteyi ziyaret edenlerden siparişe dönüşenlerin oranı.
SIK SORULANLAR
DTC Bülten ücretsiz mi?
Evet. E-posta bülteni ve web arşivi ücretsizdir. Abonelik beehiiv üzerinden yapılır, istediğiniz an ayrılabilirsiniz.
Ne kadar sermaye gerekir?
Ürüne göre çok değişir. Stok tutmadan başlayan modeller küçük bütçeyle girebilir. Stoklu markada ilk parti stok, tasarım, çekim ve test reklamı bütçesi ayırın.
Şirket kurmadan satış yapabilir miyim?
Düzenli ve ticari satışta vergi mükellefiyeti gerekir. Şahıs şirketi en basit başlangıçtır. Mali müşavire danışın; kurallar değişebilir.
Kendi site mi, pazaryeri mi?
Hızlı ilk satış ve ürün testi için pazaryeri, uzun vadeli marka ve müşteri verisi için kendi site. Çoğu marka ikisini birlikte yürütür.
İade ve cayma hakkı nasıl işler?
Mesafeli satışlarda tüketicinin genellikle 14 gün cayma hakkı vardır; bazı ürünler istisnadır. Mesafeli satış sözleşmesini ve iade politikasını sitenizde yayınlayın.
Ne zaman reklam vermeliyim?
Ürün sayfanız hazır, ödeme ve kargo çalışır, kalan katkınız pozitif olduğunda. Önce başabaş ROAS’ınızı hesaplayın.
HAFTALIK
Bu tür analizleri her hafta e-postanıza almak için abone olun.
DTC BÜLTEN · OKAN
Web arşivindeki canlı yazılar. Her Pazartesi 08:00’de yeni sayı e-postanıza gelir. Tüm yazılar için arşive bakın.